دسته‌بندی نشدهپروژه دیجیتال سازی منابع خطی کتابخانه مجلس رو به اتمام است - مجله نشانه های تاریخی ایران

آوریل 12, 2021by admin0

به گزارش نشانه های تاریخی ایران، حجت‌الاسلام غلامرضا قاسمیان، رییس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، در نخستین نشست مطبوعاتی خود از ضرورت تسریع در روند دیجیتال سازی و ارائه اسناد و منابع کتابخانه مجلس خبر داده بود. اکنون پس از گذشت نزدیک به هفت ماه از آن نشست خبری زهرا عبداللهی، معاون فنّی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی از این پروژه می‌گوید. متن گفت‌وگو با عبداللهی را در ذیل بخوانید:

ریاست جدید کتابخانه مجلس شورای اسلامی در نخستین نشست خبری‌شان، از انجام طرح بزرگ دیجیتال‌سازی و بارگذاری نسخ‌خطی و اسناد خبر داده بودند. این اقدامات در چه مرحله‌ای است؟

در زمینه منابع خطی بیش از ۹۰ درصد منابع تصویربرداری شده و بخش زیادی از آن در درگاه کتابخانه مجلس قابل مشاهده است. این کار در سال‌های گذشته انجام شده و هم اکنون نیز قابل مشاهده است. با حضور ریاست جدید کتابخانه و تعیین اولویت‌های کاری، اعلام شد قصد کتابخانه بر پایان اسکن منابع و بستن درهای مخازن است. بر این اساس در بخش دیجیتال، اولویت تعریف و براساس آن، کار در حال انجام است. در این میان رف‌خوانی مخازن نیز انجام و مشخص شد که چه منابعی نیاز به مرمت و اسکن دارند.

منابع خطی که نیاز به تصویربرداری دارند حدود ۲۵۰۰ نسخه است که تاکنون بیش از ۱۵۰۰ نسخه آن انجام و بقیه در مراحل انجام است. بنابراین در بهار سال ۱۴۰۰ کتابخانه نسبت به بارگذاری همه منابع خطی و سپس اسناد با رویکرد جدید و ارائه به پژوهشگران اقدام خواهد کرد.

پروژه اسکن اسناد نیز به صورت جدی و با حجم وسیع در حال انجام است. این کار از طریق جذب نیروی پروژه‌ای و همچنین همکاران کتابخانه، هم‌زمان در دو بخش انجام می‌شود. اسناد پیش از انقلاب با دستگاه‌های پیشرفته موجود در بخش اسکن و اسناد بعد از انقلاب که با تهیه پنج دستگاه جدید A3 و A4 با سرعت خوب در حال اجراست. دستگاه‌های موجود در کتابخانه گاهی خراب و غیرقابل استفاده بودند که در این مدت با تعمیر پنج دستگاه موجود با ظرفیت همه دستگاه‌ها، تمام وقت در حال کار هستند.

زمان شروع اسکن منابع اسنادی از اوایل مهرماه بود که با توجه به شیوع نشانه های تاریخی ایران و حضور کمتر کارمندان، گاه تعطیلی کامل، خرابی دستگاه‌ها و مواردی از این قبیل، در ۶ ماهه شروع کار تاکنون بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار برگ سند اسکن شده است که در اولویت بارگذاری قرار دارند. البته اگر پژوهشگری به این منابع نیاز داشته باشد، چنانچه تصویر آن موجود باشد در اولین فرصت و برای مواردی که تصویر ندارد، پس از تصویربرداری ارسال می‌شود.

البته به موازات اسکن منابع، هم‌زمان کار ساماندهی و برگ‌شماری اسناد پیش از انقلاب و بعد از انقلاب نیز در حال انجام بوده تا به آمار دقیقی از موجودی این منابع دست پیدا کنیم.

به نظر شما چه زمانی امکان رونمایی از اقدامات و منابع دیجیتال‌سازی شده وجود دارد؟

موانع زیادی باعث شده که کتابخانه نتواند تصویربرداری از منابع را در سال ۹۹ به پایان برساند که برخی ذکر شد؛ اما حجم فعالیت‌هایی که در حوزه تصویربرداری از منابع انجام شده بسیار بالا و قابل توجه است که می‌توان با سایر مراکز مقایسه کرد. این فعالیت در کتابخانه مجلس در حال انجام است و امیدواریم بتوانیم به نتایج خوبی برسیم. پس از پایان این منابع (خطی و اسناد) اولویت بعدی کتابخانه مجلس، اتمام تصویربرداری از منابع سنگی، سربی و نشریات است.

اما باید توجه داشت که در کنار پروژه بزرگ اسکن منابع، در کتابخانه اقدامات زیربنایی شامل شمارش منابع (رف‌خوانی)، تصویربرداری و آماده‌سازی نرم‌افزار برای ارائه منابع دیجیتال در حال انجام است و بهار ۱۴۰۰ این فعالیت‌ها قابل مشاهده و عرضه بوده و رونمایی می‌شود.

پژوهشگران چگونه می‌توانند به این منابع دسترسی پیدا کنند؟

پژوهشگران همانند گذشته می‌توانند به راحتی منابعی را که در درگاه کتابخانه عرضه شده، مشاهده و دانلود کنند. به غیر از این منابع، چنانچه تصویر منبعی را خواسته باشند، از طریق مراجعه حضوری، ایمیل و تلفنی که در نظر گرفته شده، در کمترین زمان ممکن منبع مورد نظر را درخواست داده و بدون محدودیت به آن دسترسی پیدا می‌کنند. حتی کارشناسان ما در بخش‌های مختلف، آماده پاسخگویی به پرسش‌ها و ارائه خدمات غیرحضوری درخواست شده، هستند.

آیا برای سال ۱۴۰۰ برنامه خاصی برای دسترسی ساده‌تر پژوهشگران به اطلاعات دارید؟

در سال ۱۴۰۰ ادامه تصویربرداری منابع خطی و منابع اسنادی تا پایان پروژه انجام خواهد شد. همچنین تصویر این منابع در درگاه کتابخانه برای استفاده پژوهشگران ارائه می‌شود. البته منابعی که قابل بارگذاری بوده و محدودیت ارائه نداشته باشد. پس از پایان این پروژه، نشریات کتابخانه در اولویت قرار دارند، زیرا کتابخانه مجلس یکی از بهترین مراکز کشور از نظر مطبوعات و نشریات قدیمی است و باید این کار نیز به سرانجام برسد.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *