بررسی سیالیت زمان در روایت نقلی- محاکاتی هنر نمایشی پرده خوانی

بررسی سیالیت زمان در روایت نقلی- محاکاتی هنر نمایشی پرده خوانی

نشانه های زمانی در بیشتر تعاریفی که تاکنون از روایت ارائه شده است، جایگاهی ویژه داشته اند. یکی از زمینه هایی که می توان در آن مقوله نشانه های زمانی روایت را مورد مطالعه قرار داد، هنر پرده خوانی است. پرده خوانی یکی از گونه های نمایشی سنتی در ایران است که در آن روایت هایی نقلی- محاکاتی، با رویکرد تراژیک، از زندگی بزرگان مذهبی یا قهرمانان ملی بازگو می شود. این هنر نمایشی در آنِ واحد از دو رسانه نقاشی و نمایش برای بیان داستان بهره می گیرد؛ دو رسانه ای که از منظر نشانه های زمانی تفاوت هایی بنیادین دارند. پرده، تابلویی چند قابی است که در پیوند قاب هایش با هم روایت هایی شکل می گیرند که از منظر زمانی گسسته و متعلق به زمان ماضی هستند. پرده خوان شخصی است حاضر در زمان حال که می کوشد گسست های زمانی را در این فرایند پیوند روایی میان قاب های تابلوی نقاشی پر کند و روایتی منظم با پیوستگی زمانی را شکل دهد. او با استفاده از روایت های نقلی و محاکاتی خود و نقشهای روی پرده، زمان حال را به گذشته پیوند می دهد و نشانه های زمانی را به گونه ای به کار می گیرد تا مخاطبش دائم میان زمان ماضی نقش بسته بر پرده ( به عنوان فرایندی در زمانی) و زمان حال ( به عنوان فرایندی همزمانی) در نوسان باشد.
این مقاله میکوشد به این سؤال پاسخ دهد که پرده خوان چگونه کار با نشانه های زمانی را سامان میدهد تا هم گسست های زمانی روایت نقاشی پرده را پر کند و هم مخاطب را در طول روایت، میان زمان حال و گذشته در جریان و سیلان نگاه دارد.

واژگان کلیدی:
پرده خوانی، روایت نقلی، سیالیت زمان، محاکات، نشانه شناسی زمان

اطلاعــــــات مقالـــــــــــه

مولف (ها): رامتین شهبازی و محمد هاشمی
دانشجویان کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی دانشگاه سوره