روایت پردازی پویانمایانه در سفال ایرانی مورد مطالعاتی جام سفالین بیژن و منیژه

روایت پردازی پویانمایانه در سفال ایرانی (مورد مطالعاتی جام سفالین بیژن و منیژه)

زمان دار و روایت دار کردن نقاشی های سفالی یکی از آرزوها و دلمشغولی های هنرمندان این رشته به ویژه در ایران بوده است. نقاشی بز و درخت در ظرف سفالین به دست آمده در شهر سوخته به خوبی بیان گر این آروز و تلاش برای دستیابی به آن است.
در واقع، گرچه انواع هنرهای تجسمی به ویژه تصویری تلاش هایی را برای روایت دار کردن تصاویر خود داشته اند، اما ظروف سفالی دارای قابلیت کم نظیر امکان چرخش است که هنرمندان ایرانی دقیقاً از همین قابلیت برای روایت دار کردن آن بهره جسته اند. به بیان دیگر، هنرمند سفالگر فقط به این اکتفا نکرده است تا از چند مجلس و صحنه برای روایت داری سود جوید بلکه بر آن پدیده حرکت را نیز افزوده است، زیرا چرخش ظرف سفالی موجب می شود تا توالی صحنه ها تداعی حرکت کنند. همین مسئله است که، این ظرف سفالی زمان و دلالت پردازی زمان دار را متفاوت و متمایز می کند. البته در این زمانداری روایی خواننده منفعل نیست بلکه او در چرخش شرکت دارد.
برای توضیح این ویژگی مقاله حاضر به جام سفالی بیژن و منیژه به عنوان پیکره اصلی مطالعاتی می پردازد. در این تحقیق از نشانه شناسی بینامتنی نیز برای بررسی نقش نظام کلامی در روایت دار کردن تصاویر بهره برده می شود.

واژگان کلیدی:
سفال نگاره بیژن و منیژه، شاهنامه، زمان، گذر زمان، نشانه شناسی بینا متن

اطلاعــــــات مقالـــــــــــه

مولف (ها): عاطفه فاضل
کارشناس ارشد هنراسلامی، دانشگاه هنراسلامی تبریز