چند زمانگی در نظام صوری نگاره های شاهنامه طهماسبی

چند زمانگی در نظام صوری نگاره های شاهنامه طهماسبی

در این مقاله با استفاده از مفهوم بیش متنیت، چگونگی عینیت یافتن زمان به صورتی متکثر در نظام نشانه ای تصویر مورد بررسی قرار می گیرد. بیش-متنیت یکی از انواع ترامتنیت به شمار می رود که ارتباط بین دو متن ادبی یا هنری را که اساس آن بر اقتباس است، مورد خوانش قرار می دهد. به عبارت دیگر، بیش¬متن، متنی است که از یک متن پیشین و در جریان یک فرایند دگرگون کننده ناشی شده باشد. در این رویکرد هر متنی برگرفته از متون پیش از خود می باشد. در متون تصویری نیز نشانه های زمانی به واسطه رابطه بیش¬متنی آن متن با سایر متون عینیت پیدا می کنند و به صورت همنشین با دیگر نشانه ها در متن قرار می گیرند. در نوشتار حاضر تکثر مفهوم زمان یا چند زمانگی در متون تصویری مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور چند نمونه از نگاره های شاهنامه طهماسبی متعلق به دوره صفوی تحلیل و بررسی شده و چگونگی حضور نشانه های زمان در این نگاره ها نشان داده و بیان شده است که چگونه با وجود یک “نظام همنشینی صوری واحد” در نگاره های شاهنامه طهماسبی، زمان¬های مختلفی امکان تجلی پیدا کرده اند.

واژگان کلیدی:
بیش-متنیت، چند-زمانگی، نشانه شناسی زمان، شاهنامه طهماسبی.

اطلاعــــــات مقالـــــــــــه

مولف (ها): حجت اله مرادخانی
کارشناس ارشد پژوهش هنر